Het leven na een doctoraat

Foto: 

Het aantal studenten die na hun opleiding beslissen om verder te doctoreren binnen hun veld, stijgt de laatste jaren aanzienlijk. De afgelopen tien jaar zou het aantal Vlaamse doctoraten zelfs zijn verdubbeld. Voorheen konden doctorandi vaak uitkijken naar een aanstelling binnen de universiteit, aan het einde van hun onderzoekstraject. Vandaag de dag is een dergelijke aanstelling minder evident en komen veel doctoraathouders op de arbeidsmarkt. Maar hoe staat deze markt tegenover de specialisten uit het academische veld? Hoe percipiëren werkgevers de capaciteiten, mogelijkheden en valkuilen van gedoctoreerden? En hoe staan doctors zelf tegenover het werkveld? 

De visie van stakeholders en doctoraathouders

Deze vragen werden in het onderzoek van het Expertisecentrum voor O & O Monitoring (ECOOM) voorgelegd aan een diverse groep vertegenwoordigers van de Vlaamse arbeidsmarkt. In dit onderzoek gaan professor Frederik anseel, Katia Levencque en Lieze Stassen na welke posities verschillende stakeholders op de arbeidsmarkt innemen tegenover gedoctoreerden. Anderzijds bevragen ze in hun interviewonderzoek ook hoe doctoraathouders de meerwaarde van hun doctoraat trachten uit te spelen in hun loopbaan.

Een onconventionele positie 

Volgens de onderzoekers van ECOOM bevinden doctoraathouders zich in een wat onconventionele positie op de arbeidsmarkt. Frederik Anseel stelt in een interview met Made in Oost-Vlaanderen dat er drie groepen gedoctoreerden zijn. Een eerste groep verlaat hun oorspronkelijk mikpunt van een academische carrière en komen op de arbeidsmarkt waar ze onmiddelijk andere perspectieven opzoeken. Een tweede groep start na hun doctoraat een postdoc-mandaat. Dit is voor veel universiteiten immers een voorwaarde om een vaste positie als professor in te nemen. Zoals reeds gezegd is er echter niet voor elke postdoc een plaatsje aan de universiteit. Een groot deel van deze groep komt dus ook op de arbeidsmarkt terecht. Tot slot is er een derde groep die een doctoraatstraject startte, met het uitgangspunt om sowieso op de niet-academische arbeidsmarkt te solliciteren. Alle drie deze groepen stuiten volgens de onderzoekers van ECOOM soms op vooroordelen en moeilijkheden in het aanwenden van hun doctoraat als meerwaarde bij een sollicitatie. 

Tips and tricks 

Het onderzoek van ECOOM biedt handige tips and tricks voor doctoraathouders, die zich afvragen hoe ze straks met hun doctoraat het arbeidsveld moeten betreden. Anderzijds kan het volgens de onderzoekers ook voor ondernemers interessant zijn om te ontdekken hoe specialisten aankijken tegen het aanwerven van een doctor.

Voor doctoraathouders konden we alvast deze drie speerpunten destilleren:

- Een job zoeken binnen je eigen sector is niet noodzakelijk. Verbreed je blik en kijk naar de mogelijkheden buiten je veld van expertise.

- Probeer reeds tijdens je doctoraat een netwerk uit te bouwen en contacten te leggen met de bedrijfswereld. Het is immers aan jou om je meerwaarde te zoeken en te accentueren. Een link met de bedrijfswereld kan je hierbij helpen.

- Overspoel werkgevers niet met een cv vol publicaties en congressen. Zet naast je domeinspecifieke kennis ook andere vaardigheden en persoonlijkheidskenmerken in de verf. 

Ook voor ondernemers pikken we enkele gouden raden uit de interviewreeks:

- Weet u aan welke universiteit(en) er lopende onderzoeken zijn die voor uw bedrijf relevant zouden kunnen zijn? Prospectieve research naar de thema's en localisatie van onderzoeken kan belangrijk zijn om een win-winsituatie te creëren tussen de academische en de bedrijfswereld. Door contact te leggen met onderzoekers, krijgen zij immers ook een beeld van wat er in de sector leeft.

- Probeer een doctoraat te zien als de bevestiging van bepaalde kennis en vaardigheden. Kijk voorbij de specifieke titel naar de particuliere kenmerken van een sollicitant.

- Doctoraathouders zijn ideale partners voor bedrijven in opstart- of optimalisatiefase. Ze zijn op de hoogte van updates in het veld en beschikken vaak over een analytische geest om processen of situaties in te schatten en bij te sturen. 

Meer weten? Lees hier het volledige artikel of klik meteen door naar het onderzoek van ECOOM.